Bán xe ô tô ở showroom cần những kỹ năng mà trường lớp ít dạy

Giang Thế Hiển

Cậu tư vấn mới đứng sát cửa kính cả buổi chiều, mỗi lần cửa mở là giật mình chỉnh lại cà vạt.

Tôi làm ở khu dịch vụ, nhưng phòng nghỉ chung với bên bán hàng, nên nghe đủ chuyện của các bạn tư vấn bán hàng (sales consultant) ở showroom. Câu hỏi nhân viên bán xe ô tô cần kỹ năng gì thì trên mạng trả lời gần giống nhau: giao tiếp tốt, ngoại hình ưa nhìn, tự tin. Tôi không phản đối mấy thứ đó. Chỉ là những người tôi thấy trụ được qua năm đầu lại mạnh ở những kỹ năng khác, ít hào nhoáng hơn nhiều.

Ăn nói khéo chưa đủ

Khách mua xe bây giờ đọc trước rất kỹ. Họ xem video đánh giá, vào hội nhóm chủ xe, so thông số với mẫu của hãng khác trước khi bước vào showroom. Một bạn tư vấn nói trơn tru nhưng không trả lời được khác biệt giữa hai phiên bản, hay hệ thống hỗ trợ lái trên bản cao hoạt động ra sao, sẽ mất khách trong vòng mười phút. Kiến thức sản phẩm là thứ phải học đi học lại, vì mỗi lần hãng ra phiên bản mới hay cập nhật trang bị là phải nắm lại.

Kỹ năng thứ hai ít được nhắc là nghe. Không phải gật gù cho có. Là hỏi đủ để biết khách mua xe cho ai lái, chạy phố hay đi tỉnh nhiều, nhà có mấy người, có chỗ đậu không, định trả thẳng hay vay. Tôi từng nghe một bạn tư vấn kể đã bỏ ý định chào bản cao nhất cho một ông khách sau khi biết xe chủ yếu để vợ ông đưa con đi học trong phố. Bán bản thấp hơn, nhưng sau đó ông giới thiệu thêm hai người quen.

Những kỹ năng ít ai dạy

Phần này là chỗ tôi muốn nói kỹ, vì trường lớp gần như không dạy:

– Người bán xe phải hiểu quy trình vay mua xe ở mức đủ để giải thích cho khách, phối hợp với ngân hàng và không hứa những điều kiện mình không quyết được.

– Họ cần nắm các bước sau khi chốt hợp đồng như đăng ký, đăng kiểm, bảo hiểm, giao xe, vì khách sẽ hỏi chính người đã bán cho mình.

– Họ phải biết dùng phần mềm quản lý khách hàng của đại lý để ghi lại từng lần tiếp xúc, vì một khách có thể mất vài tháng mới quyết.

– Họ cần lái thử xe thành thạo và biết giới thiệu an toàn trên đường lái thử, nhất là khi khách chưa quen xe số tự động hay xe điện.

Trong bốn thứ đó, cái mà người mới hay xem nhẹ nhất là theo dõi khách. Phần lớn khách không mua ở lần đến đầu tiên. Người nhớ được khách nói gì, hẹn gọi lại đúng ngày, gửi đúng thông tin khách cần chứ không gửi một loạt ảnh quảng cáo, thường là người có hợp đồng đều hơn.

Còn một kỹ năng tôi xếp vào loại khó dạy nhất: chịu bị từ chối. Một ngày có thể tiếp mười khách mà không ai đặt cọc. Có tháng chỉ tiêu dí sát, quản lý hỏi từng ngày. Người nào cũng có lúc nản, nhưng người trụ được là người không mang cái nản đó vào lần tiếp khách kế tiếp.

Chuyện không ai nói lúc tuyển

Ai từng xem qua nghề kinh doanh ô tô chắc đều biết thu nhập của tư vấn bán hàng phụ thuộc mạnh vào doanh số. Phần lương cứng thường không nhiều, phần còn lại theo số xe bán được và chính sách từng đại lý, từng thời điểm. Tháng hãng có ưu đãi lớn hay ra mẫu mới thì showroom đông; tháng cô hồn hay sau Tết thì vắng hẳn. Ai vào nghề cần chuẩn bị tài chính cá nhân cho những tháng thấp.

Giờ làm cũng khác văn phòng. Showroom đông nhất là cuối tuần và buổi tối, nên lịch nghỉ của người bán xe thường rơi vào ngày thường. Nhiều bạn trẻ vào nghề chỉ nhìn bộ vest và chiếc xe mới, đến lúc lỡ hết đám cưới bạn bè vào Chủ nhật mới thấy đây là cái giá thật.

Và có một điều tôi muốn nói thẳng. Nghề này dễ có cám dỗ hứa cho xong: hứa ngày giao xe khi chưa chắc có xe, hứa quà tặng chưa được duyệt, hứa lãi suất mà ngân hàng chưa xác nhận. Hợp đồng ký được hôm nay, nhưng ba tuần sau khách quay lại showroom với một bộ mặt rất khác. Người làm lâu năm mà tôi nể đều có chung một thói quen: chưa chắc thì nói chưa chắc.

Nếu bạn đang cân nhắc vị trí này, cách kiểm tra nhanh nhất là thử nhớ lại lần gần nhất bị ai đó từ chối thẳng mặt, và mình đã làm gì vào ngày hôm sau. Câu trả lời đó nói về sự phù hợp của bạn nhiều hơn mọi bài trắc nghiệm.